اين سيل عظيم ، كه سيل ام نهشل « 1 » ناميده شد ، از قسمت بالاى مكه جارى شد و نشانه‌هاى حرم را از بين برد و حجر الاسود را از جا كند و در پايين مكه افكند . چون خبر سيل به عمر رسيد بلافاصله به مكه سفر كرد و محل حجر الاسود را از ساكنين حرم پرسيد و حجر را در محل خود قرار داد ؛ آنگاه براى دفع سيلهاى احتمالى در آينده دستور داد در سمت بالاى درّهء مكه سدى با سنگهاى بزرگ ساختند و درون آن را با خاك انباشتند . « 2 » از آن‌پس ، كعبه از ويرانى سيلهاى بعدى مصون ماند . عثمان هم به دوران خلافت خود در سال 26 هجرى قمرى مسجد الحرام را وسعت داد . او خانه‌هاى اطراف مسجد را خريد . بعضى ، از فروش خانهء خود امتناع كردند . عثمان فرمان داد آن خانه‌ها را ويران كنند و بهاى آنها را در بيت المال نهاد . . . و نيز نشانه‌هاى حرم را تجديد كرد . « 3 » در زمان امويان ، به روايتى در سال 63 و روايت ديگر در سال 64 هجرى ، بر اثر آتش‌سوزىاى كه در اطراف كعبه رخ داد ، كعبه سوخت . به گفته محمد بن عمر كعبه سه روز رفته از ماه ربيع الاول سال 64 هجرى قمرى ، بيست و نه روز پيش از آنكه خبر مرگ يزيد برسد ، سوخت و خبر مرگ يزيد شب سه‌شنبه اوّل ربيع الاخر رسيد . پس از اين واقعه ابن زبير تصميم گرفت كعبه را خراب كند و آن را تقريبا به همان صورتى كه ابراهيم ( ع ) بنا كرده بود درآورد . او پس از ساختن كعبه ، حجر الاسود را كه هنگام آتش‌سوزى شكاف برداشته و سه پاره شده بود ، با نقره محكم ساخت و بر روى ركن حجر الاسود قرار داد ؛ سپس درون و بيرون كعبه را با عطرى به نام خلوق خوشبو كرد و كعبه را با پارچه‌هاى مصرى پوشانيد و از تنعيم احرام عمره بست و پياده رفت . « 4 » ساختمان كعبه به همين صورت بود تا حجاج بن يوسف ثقفى مكه را فتح كرد و عبد الملك بن مروان به او نوشت ، آنچه را كه ابن زبير به خانهء كعبه افزوده خراب كند . حجاج چنين كرد و بناى كعبه را به همان صورت زمان قريش درآورد . « 5 » چون نوبت

--> ( 1 ) . چون اين سيل ام نهشل ، زنى از خاندان اموى را با خود برد ، بدين نام معروف شده است ( اخبار مكه ) . ( 2 ) . مسجد الحرام و كعبه ؛ ص 354 . ( 3 ) . تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 56 و 57 . ( 4 ) . تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 204 . ( 5 ) . الاعلاق النفيسه ؛ ص 30 .